Laivijit กฎหมายบันได thum

กฎหมายงานบันได

“บันได” คือ สิ่งที่ทำเป็นขั้นๆ สำหรับก้าวขึ้นลง  บันไดทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมระหว่างบ้านแต่ละชั้นสำหรับบ้านที่มีความสูงตั้งแต่ 2 ชั้นขึ้นไป  ความปลอดภัยในการใช้งานจึงเป็นเรื่องสำคัญอันดับแรกที่ต้องคำนึงถึง

โดยกฏหมายที่ควบคุมความปลอดภัยในการใช้งานบันไดสำหรับบ้านพักอาศัย ได้มีกำหนดไว้ใน กฏกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ.2543) ข้อ 23 ซึ่งกำหนดบันไดสำหรับบ้านพักอาศัยไว้ดังนี้

“บันไดของอาคารอยู่อาศัยถ้ามีอย่างน้อยหนึ่งบันไดที่มีความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 80
เซนติเมตร ช่วงหนึ่งสูงไม่เกิน 3 เมตร ลูกตั้งสูงไม่เกิน 20 เมตร เซนติเมตร ลูกนอนเมื่อหักส่วนที่ขั้นบันได
เหลื่อมกันออกแล้วเหลือความกว้างไม่น้อยกว่า 22 เซนติเมตร และต้องมีพื้นหน้าบันไดมีความกว้างและยาว
ไม่น้อยกว่าความกว้างของบันได

บันไดที่สูงเกิน 3 เมตร ต้องมีชานพักบันไดทุกช่วง 3 เมตร หรือน้อยกว่านั้น และชานพักบันไดต้อง
มีความกว้างและยาวไม่น้อยกว่าความกว้างของบันได ระยะดิ่งจากชั้นบันไดหรือชานพักบันไดถึงส่วนต่ำสุด
ของอาคารที่อยู่เหนือขึ้นไปต้องสูงไม่น้อยกว่า 1.90 เมตร”

จะเห็นว่าระยะต่างๆ ที่กฎหมายกำหนด มีไว้เพื่อให้ผู้อยู่อาศัยได้ใช้บันไดเดินขึ้นลง ได้อย่างปลอดภัย จากข้อกฎหมายข้างต้นสามารถสรุปเป็นประเด็นต่างๆ ได้ดังนี้

บันไดบ้านถ้ามีต้องมีอย่างน้อยหนึ่งบันได

โดยบันไดที่ต้องมีอย่างน้อยหนึ่งบันไดนั้น จะต้องมีระยะต่าง ๆ เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดด้วย หากบ้านมีบันไดหลายบันได แต่บันไดทั้งหมดที่มีนั้นมีระยะต่าง ๆ ไม่เป็นไปตามกฎหมาย ถ้าอยู่ระหว่างยื่นขออนุญาตก่อสร้างก็จะไม่ได้รับอนุญาตจนกว่าจะแก้ไขแบบให้ถูกต้อง

• บันไดบ้านต้องกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 80 เซนติเมตร

การที่กฏหมายกำหนดให้บันไดมีความกว้างไม่น้อยกว่า 80 เซนติเมตร เพื่อให้สามารถขึ้นลงได้สะดวก นั่นคือ ไม่แคบจนเกินไป ซึ่งคำว่า “ความกว้างสุทธิ” หมายถึง ความกว้างที่วัดจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งโดยปราศจากสิ่งกีดขวางใดๆ เช่น ราวบันได แม้จะไม่ได้กำหนดว่าวัดที่จุดใด แต่ก็เข้าใจได้ว่าต้องวัดในจุดที่กว้างน้อยที่สุดและจะต้องมีระยะไม่น้อยกว่า 80 เซนติเมตร อย่างไรก็ตาม ในข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องการควบคุมอาคาร พ.ศ. 2544 ข้อ 38 ก็มีการกำหนดเรื่องบันไดไว้เช่นกัน เนื้อหาคล้ายกับกฎกระทรวงทั้งหมด แต่จะแตกต่างกันตรงที่ กำหนดให้ระยะความกว้างของบันไดไม่น้อยกว่า 90 เซนติเมตร โดยในที่นี้จะใช้คำว่า “ความกว้าง” หมายถึง ระยะที่วัดตามความยาวลูกนอนบันได  ดังนั้นสำหรับบ้านที่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานครจะต้องมีความกว้างเป็นไปตามกฎหมายโดยวัดสองจุด คือ ความกว้างบันไดวัดที่ความยาวลูกนอน (ตามข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครฯ) ต้องยาวไม่น้อยกว่า 90 เซนติเมตร และความกว้างบันไดเมื่อวัดในจุดที่ปราศจากสิ่งกีดขวางจะต้องมี “ความกว้างสุทธิ” (ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 55) ไม่น้อยกว่า 80 เซนติเมตร

• บันไดช่วงหนึ่งต้องสูงไม่เกิน 3 เมตร หากสูงเกินต้องมีชานพักบันไดทุกช่วง 3 เมตร

ช่วงบันได หมายถึง ช่วงที่ขั้นบันไดเป็นขั้นต่อเนื่องกัน กรณีที่ความสูงระหว่างชั้นของบ้านมากกว่า 3 เมตร บันไดที่ขึ้นลงระหว่างชั้นนั้นทำเป็นขั้นต่อเนื่องได้สูงสุดไม่เกิน 3 เมตร โดยจะต้องมีชานพักคั่นไว้ก่อน แล้วจึงทำเป็นขั้น ๆ ต่อเนื่องไปจนถึงระดับที่ต้องการได้ ซึ่งกฏหมายกำหนดไว้เพื่อไม้ต้องการให้เดินขึ้นลงอย่างต่อเนื่องมากเกินไป

• ลูกตั้งบันไดต้องสูงไม่เกิน 20 เซนติเมตร และลูกนอนบันไดต้องกว้างไม่น้อยกว่า 22 เซนติเมตร

“ลูกตั้ง” คือ ระยะความสูงระหว่างขั้นบันไดหรือระยะที่เรายกเท้า ซึ่งต้องสูงไม่เกิน 20 เซนติเมตร เพื่อให้การก้าวขาขึ้นไม่ยากจนเกินไป และการเดินลงไม่รู้สึกชันจนเป็นอันตราย 

“ลูกนอน” คือ ความกว้างของขั้นบันไดหรือขั้นที่เท้าเหยียบเ มื่อหักส่วนที่ขั้นบันไดเหลื่อมกันออกแล้วต้องเหลือระยะไม่น้อยกว่า 22 เซนติเมตร ก็เพื่อให้มีระยะวางเท้าได้มากพอและปลอดภัยเวลาเหยียบเมื่อเดินขึ้นลง

• พื้นหน้าบันได และชานพักบันได ต้องมีความกว้างและยาวไม่น้อยกว่าความกว้างบันได

พื้นหน้าบันได คือ บริเวณพื้นที่ก่อนเดินขึ้นหรือเดินลงบันไดขั้นแรก และ บริเวณพื้นที่หลังจากบันไดขั้นสุดท้าย ชานพัก คือ พื้นที่ซึ่งคั่นอยู่ระหว่างช่วงบันได โดยทั้งพื้นหน้าบันไดและชานพักบันไดต้องความกว้างและยาวอย่างน้อยเท่ากับความกว้างบันได  

• ระยะดิ่งจากขั้นหรือชานพักถึงส่วนต่ำสุดต้องสูงไม่น้อยกว่า 1.90 เมตร

ระยะดิ่งจากขึ้นหรือชานพักถึงส่วนต่ำสุด คือ ระยะที่วัดจากขั้นบันไดหรือชานพักไปจนถึงสิ่งกีดขวางเหนือหัว หรือเรียกว่า ความสูงเหนือขั้นบันได หรือเหนือชานพักทั้งหมด ต้องสูงไม่น้อยกว่า 1.90 เมตร เพื่อให้ผู้ใช้บันไดสามารถเดินขึ้นลงแล้วส่วนของศรีษะไม่ไปกระทบกับสิ่งกีดขวางจนเกิดอันตรายนั่นเอง

ซึ่งนอกเหนือจากสิ่งที่กฏหมายกำหนดไว้ สิ่งอื่นๆที่ควรพิจารณาถึงความปลอดภัยร่วมด้วย ได้แก่

• ราวบันไดและราวกันตก ควรมีความสูงของราวบันไดอยู่ที่ 86.4 – 96.5 เซนติเมตรจากพื้นผิว  ราวจับควรมีขนาดที่พอเหมาะกับมือ มีการยึดอยู่กับโครงสร้างที่แข็งแรง เมื่อจับขณะเดินขึ้น-ลง แล้วไม่รู้สึกโยกเอียง

• ลูกตั้งและลูกนอน ควรมีขนาดที่เท่าๆกันทุกขั้น ขั้นบันไดขนานกัน ไม่เอียง ไม่บิด สภาพผิววัสดุอยู่ในสภาพเรียบร้อย ผิวของบันไดไม่เงามากนักเพราะอาจทำให้เกิดการลื่นล้มได้

Share this post